• Home
  • Posts RSS
  • Comments RSS
  • Edit
Blauw Oranje Groen Roze Paars
kletskoppen en zwarte inkt
recepten van alledaagse en bijzondere gerechten, huismiddeltjes en gebruiksprodukten. Dit is een blog van Regionaal Archief Tilburg

dinsdag 20 juli 2010

Fruits de mer

Ergens halverwege de jaren negentig was ik met mijn vriendje op vakantie in Bretagne. Een prachtig gebied. De eigenaresse van een restaurant waar we vaak kwamen had ons geadviseerd om - als we toch langs de Franse kust trokken- eens een Plateau de Fruits de mer te bestellen, want dat was echt de smaak van de zee. Dat hebben we gedaan, als voorgerecht. Eerst kregen we allebei een bord met allerlei tangetjes, naalden, pincetten en een hamertje (net tandartsgereedschap), dat zag er allemaal heel spannend uit. Daarna werd er een grote schaal met ijs voor onze neus neergezet waarop een krab, langoustines, kokkels en oesters lagen, samen met wat zeewier en citroen. Ik weet nog heel goed dat we elkaar aankeken met een blik van afgrijzen: 'hoe moeten we dit in vredesnaam eten?' Dus op goed geluk zijn we wat aan het kraken en peuteren geslagen, met vrij weinig succes. De stukjes schaal en krab kleefden tegen de ruiten  en het plafond; erg veel hadden we nog niet op. Oesters openmaken was een moeizaam karwei en ik vond ze niet eens lekker - maar ze smaakten wel naar de zee!.

Later heb ik wel oesters leren eten, ik vind ze nu erg lekker, zowel rauw als gegratineerd of in een pastei. Alleen het openmaken blijft moeilijk. Ik heb lange tijd gedacht dat het een soort 'luxe' was, maar in Bretagne heeft vrijwel elke eetgelegenheid een portie oesters (huitres) op het menu staan, met salade, brood of frites, lekker. Niks bijzonders, net zoiets als mosselen.

Blijkbaar waren oesters in het negentiende-eeuwse Tilburg ook niet ongewoon, want in het receptenboekje zijn verschillende gerechten met oesters te vinden.

Oesters gestoofd
Na dat er de baarden afgedaan zijn
doet men ze in een Castrol met het nat
dat er uit loopt, Een goede klond boter,
Kruidnagelen en foelie gestampt, als ook
een paar beschuiten per 100 oesters twee schily(?)
of drie citroenen, op een goed vuur
laten doorstoven dan op schaaltjes
geschept er beschuit over gestrooid
in den oven gezet tot het wat bruin
is.
1 Reactie | Gepost door Astrid edit post

maandag 12 juli 2010

Haring

Begin juni is het eerste vaatje nieuwe haring weer voor veel geld verkocht. De verschillende haringparty's - waarbij het belangrijker is wie men kent en wat men draagt zijn, de haring zelf speelt een ondergeschikte rol- zijn weer voorbij en de nieuwe haringen liggen weer in grote hoeveelheden te koop bij  visboer en supermarkt. Heerlijk, met of zonder uitjes. 

Hier in Nederland eten we de haring vooral als nieuwe haring, voor het overige vind ik de haring nogal een ondergewaardeerde vis. Zonde, want haring smaakt uitstekend. Een paar jaar geleden kocht ik bij de visboer een zak diepgevroren haringen. Tot mijn grote schrik zaten daar hele haringen in! Dus met alles erop en erin: kop, graat en ingewanden. Zo had ik ze nog niet eerder gezien. Och, het viel achteraf gezien wel mee met de viezigheid. Onderstaand recept, gebakken haring, heb ik ook ooit gemaakt (niet van dit recept overigens). Smaakte prima.

Haring
Snijd men in de midde door haald er
De graten uit legt hem eenig uren in
de melk dan droogd men hem schoon
af, dan wenteld men hem door een Ey
die men goed geklopt heft en dan door
gestoote beschuit Men braad hem in
de koekepan met boter goed bruin
1 Reactie | Gepost door Astrid edit post

dinsdag 29 juni 2010

Vakantiedrankjes


Anijs: ik gruwde er vroeger van. Vooral door de combinatie met de warme melk waar het in ging. Op vakantie bij mijn oma lette ik niet goed op tijdens een spelletje blikje trappen (het blikje was de buut), de auto had ik niet gezien en ik belandde op de motorkap. De botsing liep met een sisser af, maar ik moest warme melk met anijs drinken om tot rust te komen.... vreselijk! 
De combinatie van anijs met alcohol bevalt me inmiddels beter. Zo af en toe een glaasje sambuca na een heerlijk etentje bij de Italiaan is niet te versmaden. Vroeger at ik nog weleens in een Grieks restaurant waar je welkom werd geheten met een glaasje ouzo. Grieks eten doe ik niet vaak meer: teveel vlees. Maar in mijn vaste vakantieland Frankrijk drink ik weleens een glaasje pastis met de Fransen (dat hoort er daar zo'n beetje bij). Ik ben er nog niet uit of ik dat nou wel zo lekker vind... sociaal drinken, het schijnt de eetlust op te wekken, maar drink er niet teveel van: het stijgt snel naar je hoofd en zakt in je benen!!!
Enne...  er is natuurlijk ook helemaal niks mis met een kopje anijsthee!!


#3
Recept tot het maaken van
Anisette
[Ry]
       3 stuivers Anysoly
       3/4 [pond] Brood-zuiker
       een kan Brandewijn
Doet de Broodzuiker in een tregter
boven den Brandewijn, giet daarop
eerst de Anysoly en voorts van tijd
tot tijd een wijnig van den Brande
tot dat alles doorgeloopen is.
3 reacties | Gepost door Mirjam Heijs edit post

maandag 21 juni 2010

Asperges (2)

Het is weer bijna St. Jan (24 juni), de sterfdag van Johannes de Doper én het einde van het aspergeseizoen. Jammer, maar wat heb ik er toch weer van genoten. Gelukkig heb ik nog wat aspergesoep ingevroren. Vroeger maakte mijn moeder altijd kilo's asperges in, als voorraad voor de rest van het jaar, ook erg lekker. Ze was er altijd nogal zuinig mee: de maand voordat het aspergeseizoen weer zou beginnen moesten ineens al die potten asperges nog op (ze had de potten weer nodig voor de nieuwe lichting). Zelf heb ik me nooit aan inmaken gewaagd, hoewel het onderstaande recept er wel eenvoudig uit ziet.

Aspersies inmaken

Na dat ze gescheld zijn breekt
men ze in 3 stukken en legt
ze ieder afzonderlijk bij een des
koppen, de middelstukken en
de achterste einde, nu zet men
water met zout op, als het kookt
doet men er de achterste einde in zoo
een oogenblik laten koken, dan de middel
stukken dan weder laten koken dan de koppen
als ze koken schept men ze op een servet laat ze
koud worden doet ze in flessen met boter pekel en een schepje vet.
4 reacties | Gepost door Astrid edit post

zaterdag 5 juni 2010

Verrukkelijk!

Voor crème brûlée kun je me midden in de nacht wakker kunt maken, zo lekker vind ik het. Heerlijk, die combinatie van het koele romige en het warme harde gekarameliseerde suikerlaagje. En bovendien heb ik ook hele goede herinneringen aan een warme juni-avond in Barcelona, lekker eten en crème brulée als nagerecht....al heette die variant crema catalana.  Catalonië zou de bakermat van dit gerecht zijn, hoewel ook de Engelsen en de Fransen claimen dat zij dit gerecht bedacht hebben. Het is geen nieuw gerecht: recepten voor crème brûlée zijn overgeleverd uit 17e-eeuwse Franse kookboeken. Ook in de Tilburgse herberg 'De Gouden Zwaan' werd dit gerecht geserveerd, zoals onderstaand recept getuigt.

Crême brulé
1 pintje zaan* van melk 1/4 lb bitterkoek
=jes fijn gestoten 5 dooyers van Eyeren
3 met wit wel geklopt doet alles by
elkanderen gestadig roeren door laten
kooken in een schaaltje gedaan voor
dat men het op tafel brengt bestrooid
men het dik met roode suiker**
brand dit met een geloejende schap er
boven te houden'


*zaan: room van de melk, ook wel zoetemelk genoemd
** rode suiker: perensuiker, palmsuiker (Gula Merah)

1 Reactie | Gepost door Astrid edit post

donderdag 20 mei 2010

Asperges


Elk jaar verheug ik me weer op het komende aspergeseizoen. Asperges worden niet voor niets het 'witte goud' genoemd. In de maanden april, mei en juni eet ik ze bijna dagelijks, heerlijk!Ik geniet ervan zolang het kan, het seizoen is zo weer voorbij. Witte, groene, dikke of kromme asperges, dat maakt me allemaal niet uit. Ik verwerkt ze in soep, salades, in hartige taarten of gegrild met balsamico en geraspte kaas. Maar ook pure asperges, met gesmolten boter, een gekookt ei of stukjes ham zijn erg lekker.En natuurlijk koop ik ze niet in de supermarkt maar bij een van de vele plaatselijke aspergeboeren, veel leuker.
Hieronder enkele 19e-eeuwse aspergerecepten. Ook toen wisten ze wel wat lekker was.

Expersies gestooft
Scheld men ze en breekt ze een lid
van een vinger grood kookt ze af
Men stoofd ze met boter als men ze
op doet, Moet men er nootemuscaat en
fijn gehakte peterselie over


Expersies in t zuur
Men snijd dezelve een vingerlengtw scheld
ze af Men legt ze 2de uren in een (?? met pekel??)
Dan zet men ze regt op in een pot Men doet
Er kruitnagels en foelie bij Kookt
Spaanse peper en aluin in wijnazijn
en giet er die op
4 reacties | Gepost door Astrid edit post
Nieuwere posts Oudere posts Homepage

tips uit het archief

  • Veel archiefspeurders kennen de sensatie: je bent iets aan het zoeken, het lukt niet zo, je doet een gokje en WAUW!!... zomaar een juweeltje van een document. Een vergeten boekje, een prachtig plaatje, een los archiefstuk: een weeskindje. Zo ontdekten we 18de en 19de eeuwse schriftjes met recepten van alledaagse en bijzondere gerechten, van allerlei huismiddeltjes en gebruiksprodukten. Herkomst onbekend, weeskindjes dus die je moet koesteren en veel aandacht moet geven. Via deze weblog gaan we regelmatig zo'n recept de wereld insturen. We verzoeken alle lezers de recepten uit te proberen, tips en reacties te geven en vooral er veel plezier aan te beleven.
  • Verder zoeken ??

    Zoek in het Regionaal Archief Tilburg

    Blij worden van groente en fruit!!

    links

    • een receptenboekje uit Amsterdam
    • Winckelbouck apotheek Sint-Janshospitaal
    • culinaire geschiedenis belgië
    • vergeten eten
    • oma's recepten
    • 'Liber Trotula'
    • kookhistorie (website)
    • oude termen
    • kookhistorie (weblog)
    • balkons met wasgoed!

    archief

    • ▼ 2014 (1)
      • ▼ april (1)
        • Het boek is dicht
    • ► 2012 (2)
      • ► april (1)
      • ► februari (1)
    • ► 2011 (25)
      • ► september (1)
      • ► augustus (19)
      • ► juli (1)
      • ► juni (2)
      • ► mei (2)
    • ► 2010 (23)
      • ► november (1)
      • ► september (4)
      • ► augustus (1)
      • ► juli (3)
      • ► juni (3)
      • ► mei (1)
      • ► april (1)
      • ► maart (1)
      • ► februari (3)
      • ► januari (5)
    • ► 2009 (21)
      • ► december (3)
      • ► november (4)
      • ► oktober (8)
      • ► september (4)
      • ► augustus (2)

    Worstenbrood bakken

    zoeken







    • Home
    • Posts RSS
    • Comments RSS
    • Edit

    © Copyright kletskoppen en zwarte inkt. All rights reserved.
    Designed by FTL Wordpress Themes | Bloggerized by FalconHive.com
    brought to you by Smashing Magazine

    Naar boven