Kip of wat men heeft met de
bouillon laten uit kooken / als
het vleesch geheel is uitgekookt
schept men het er uit, Giet het
wat door een zeef, doet er als het weer
kookt een kopje zago in kleine balletjes
gehakt wat kerry, en een weinig
Caienne peper - men geeft er droog
gekookten rijst bij

2 lb abrikosen met een glas water laat
komt maar het moet koken

Hieronder een impressie van de dag.
Behalve een proeverij van negentiende-eeuwse recepten was er ook een wedstrijd groenten en fruit herkennen, een demonstratie van restauratieatelier De Tiendschuur en een informatiemerkt van historische verenigingen


Created with flickr slideshow from softsea.

Afgelopen augustus is de Vierdaagse van de IJzer weer geweest in België. Het is een internationale, jaarlijks terugkerende mars, georganiseerd door de Belgische defensie. Zowel militairen als burgers kunnen meelopen tijdens deze vierdaagse. Een van de doelen is het herdenken van de vele gesneuvelden die vielen op de slagvelden in de Westhoek gedurende de Eerste Wereldoorlog. Op de eerste dag van de vierdaagse, woensdag, maken de garnalenvissers van Nieuwpoort soep voor alle wandelaars. Garnalensoep natuurlijk!

Hieronder een recept voor garnalensoep. Vast anders dan de soep van de vissers maar wel erg lekker

Garnalen soep

Men neemt een klontje boter de groote
van een ey fruit het bruin en doet er
twee lepels blom by en dan twee fijn gehakte
uyen als het bruin is doet men er een
goede quantiteid fijn gehakte garnalen
en peterselie in en een sneedje fijn gevre
=ve witten brood roert het tezamen met
bouillon dit is goede soep

Toch blijf ik nieuwsgierig naar de opsteller van al die inktrecepten.
Achterin het oudste receptenboekje staan wat genealogische gegevens die misschien wat houvast bieden.

                                vrijdag             
1779. d. 5 Sept. \ gebooren / en  den
     7 dito Sondag te Rhoden in Dren
     the door Do.        Voget
     gedoopt Johanna Sophia
     Wilhelmina Fredzes.----
     doopcedul uitgegeven door Do
     Voget. d. 3 Aug. 1781
     
        /op de Nietap onder het karspel
           Rhode in Drenthe
    
                                        \ te Breda
1790 den 16 July obiit \ de WelEd:
     gestr. Heer Jan Otto Tredzes
     en is te Breda in de groote Kerk
     begraaven den 21ste July 1790.

Dus op zoek naar ene Fredzes of Tredzes....  dat viel niet mee! In Tilburg heb ik vooralsnog geen spoor terug kunnen vinden. Dan maar naar Breda: een bevestiging van zijn overlijden en begraven in de Begraafposten rekeningen Grote Kerk 1789-1790 (archief IV-9 inventarisnr. 71, collectie DTB Breda)
Via Genlias kwam ik Jan Otto tegen en vond ik de naam van zijn vrouw: Anna Maria van der Horst en dochters: Agata Martina (geboren in Zwal en overleden op 47 jarige leeftijd 15 december 1830 in Wijchen) en Johanna Sophia Wilhelmina (overleden  te Amersfoort op 16 oktober 1863, 84 jaar oud: inderdaad de dochter die in 1779 geboren werd in het karspel Nietap). Johanna was getrouwd met Bernardus Adrianus Goudriaan. Tot zover de familieuitbreiding.


Het karspel Nietap:
Hoewel wij vroeger toch vaak in Drenthe kwamen, heb ik daar nog nooit van gehoord. Google gaf weer een puzzelstukje. (zie VIIb. Peter Hamming)

De familie Fredzes was niet geheel onbemiddeld als we de beschrijving van hun behuizing mogen geloven:

De advertentie in de Groninger Courant van 4 augustus 1750, omschreef het als volgt: "een plaisante en wel beleegene Buytenplaats, met deszelfs Moderne Behuyzinge, Schuure, Stallinge voor 8 paarden, 30 a 40 Koe Beesten (...), alles voor korte Jaaren uyt de grond getimmerd en aangelegt". Hiernaast rustte het huis tevens het recht van de jacht. (...) In 1778 verkocht ze desondanks het huis met het landgoed aan de uit Breda afkomstige luitenant Jan Otto Fredzes en diens echtgenote Anna Maria van der Horst voor 9.000 gulden (zie gen. Ottens). In 1780 werd hierover de 40e penning betaald. Fredzes verkocht het pand in 1781 reeds door. In 1761 had Pieter Hamminck eveneens het huis Thedema te Nietap gekocht. De vorige eigenaars waren de erven van Onno van Ewsum. Voor 1772 had hij het landgoed echter al weer verkocht.

Luitenant Fredzes dus. Waarom kwam hij van Nietap via Zwal (in 1783 werd daar zijn dochter Agata geboren) naar Tilburg en vertrok hij weer op enig moment naar Breda? Waar ligt Zwal nu weer? Is hij na zijn militaire loopbaan misschien apotheker of boekdrukker geworden om de kost te verdienen? Zit ik er misschien helemaal naast. Is dit boekje via een erfenis misschien in Tilburg terecht gekomen en heeft Jan Otto nooit in Tilburg gewoond? Zoals gebruikelijk roept één antwoord weer veel meer vragen op. Mocht iemand een tip van de sluier kunnen oplichten: van harte welkom. Intussen ga ik door met dit onderzoekje naar het vermoedelijke leven van Jan Otto Fredzes.

Lange tijd leek de kweepeer een beetje in de vergetelijkheid te zijn geraakt. Zo'n halve eeuw terug groeide bij veel boerderijen een kweepeerboom, ook bij die van mijn opa en oma. Gelukkig is de kweepeer de laatste jaren weer aan een opmars bezig. In de 'gewone' supermarkt heb ik ze nog niet zien liggen, maar wel in groentespeciaalzaken, biologische groentewinkels en markten. Kweeperen zijn niet rauw eetbaar, vanwege het harde en zure vruchtvlees. Ze moeten dus in elk geval gekookt worden en verwerkt tot bijvoorbeeld jam, gelei, sap, wijn. Of in een taart, ook erg lekker. Confijten is ook een optie, zoals onderstaand recept laat zien.

Om queeperen te confijten

Schild dezelve en snijd ze in vier
of acht stukken laat ze in regenwater
gaar koken giet ze dan op een vergit
en laat het nat in een schoone pot
lopen, als ze koud geworden zijn
zet men het nat op met zoo veel
Pond suiker als en queen zijn, schut er
dan dezelve in en laat ze kooken
tot dat ze hadt worden doet ze
dan vervolgens in een pot en als de
siroop dan nog niet dik genoeg
is laat men hem nog wat koken
en giet hem er dan op. Men
laat er voor de couleur een glas
rode wijn door kooken.